POKRYCIE CIAŁA ZWIERZĄT
Ważnym składnikiem budowy ciała zwierząt jest jego pokrycie, które chroni zwierzę przed wpływami zewnętrznego otoczenia i poprzez które, zwierzę reaguje na wszystkie bodźce chemiczne i fizyczne środowiska. Pokrycie ciała nadaje często stały określony kształt zwierzęciu, niekiedy stanowi jego element oporowy ? szkielet, a w połączeniu z innymi układami narządów może stanowić układ ruchowy zwierzęcia. Toteż budowa tego pokrycia przedstawia się różnorodnie u różnych zwierząt. W typie pierwotniaków większość gatunków (wiciowce, wymoczki), pokryta jest cieniutką skórzaną błonką, zwaną pelliculą. Pellicula, jak wiadomo jest cieniutką warstwą silnie zżelifikowanej ektoplazmy i nadaje stały kształt zwierzęciu. Formy nie mające pelliculi dla ochrony budują często domki z drobnych cząsteczek rozmaitych ciał spotykanych w otoczeniu, w których zamieszkują,, jak np. Difflugia, lub budują z wydzielonych przez siebie soli (siarczanu strontu itp) skorupki spełniające ochronną rolę. U zwierząt wielokomórkowych, tkankowych, rolę pokrycia ciała spełnia naskórek (nabłonek) pochodzenia ektodermalnego. Naskórek wszystkich zwierząt bezkręgowych jest jednowarstwowy, u zwierząt kręgowych jest wielowarstwowy. U bezkręgowców [czytaj dalej]
Nabłonek jednowarstwowy cz II
Oprócz permanentnych składników cytoplazmatycznych, takich jak np. aparat Golgiego, mitochondria, spotyka się w cytoplazmie komórek nabłonka pokrywającego włókienka, przebiegające od podstawy ku wolnej powierzchni komórki. Włókienka te, zwane oporowymi (t o n o f ib r y 11 e), przechodzą w nabłonkach wielowarstwowych z komórki do komórki poprzez mostki cytoplazmatyczne i w ten sposób powiększają wytrzymałość tkanki na ucisk czy ciągnienie. W komórkach nabłonka np. dżdżownicy, włókienek tych jest dość dużo i są do siebie równolegle ułożone, u mięczaków natomiast zbiegają się u podstawy komórki, tworząc stożek. W komórkach nabłonka skóry larw płazów bezogonowych, włókienka te przebiegają pęczkami w różnych kierunkach. Prócz stałych, spotyka się w komórkach nabłonka różne substancje przygodne, o różnym składzie chemicznym. Są to często kropelki tłuszczu, glikogen, ziarenka barwnika oraz keratyna i keratohialina ? ciała związane z procesem rogowacenia nabłonka. Innymi ciałami przygodnymi, występującymi czasowo w komórce, są ich wydzieliny. Wydzieliny te spotykamy jedynie w komórkach nabłonka gruczołowego. W nabłonku gruczołowym wyróżnia się komórki gruczołowe surowicze, wydzielające substancję [czytaj dalej]