NARZĄDY POKARMOWE I ICH FIZJOLOGIA cz VI
Sok trzustkowy zawiera kilka fermentów. Pierwszym .jest diastaza 0 własnościach podobnych do ptyaliny; rozkłada ona cukry prostsze na jednocukry, tj. łatwo dający się resorbować cukier gronowy. Prócz diastazy w soku trzustkowym znajdują się inne jeszcze karbohydrazy, jak maltoza i laktaza, rozkładające cukier mleczny na galaktozę i glukozę. Z fermentów białkowych trzustka zawiera trypsynę rozkładającą powstałe w żołądku peptony i albuminy na kwasy aminowe. Trzustka wydziela również lipazę działającą na zemulgowane tłuszcze. W błonie śluzowej jelita cienkiego znajdują się gruczoły Brunnera 1 Lieberkiihna, wydzielające erypsynę o działaniu podobnym do działania trypsyny trzustkowej oraz lipazę emulgującą i hydrolizującą tłuszcze. W dalszych partiach jelita cienkiego oraz, w jelicie grubym nie wydzielają się żadne fermenty. Odcinki te służą do wchłaniania rozłożonych i rozpuszczalnych w wodzie pokarmów dzięki licznym kosmkom jelitowym, odciąganiu wody i zagęszczaniu treści. Nieużyteczne i nie strawione części pokarmu zostają dzięki perystaltycznym ruchom jelita przesuwane do ostatniej części przewodu pokarmowego ? do jelita odbytowego, i przez odbyt na zewnątrz. Trzeba jeszcze zauważyć, że w [czytaj dalej]
NARZĄDY POKARMOWE I ICH FIZJOLOGIA cz V
Dzięki specjalnym komórkom zmysłowym, zgrupowanym w charakterystycznych brodawkach (nitkowatych, liściastych i okolonych), język służy do odbierania wrażeń smakowych. Za pomocą języka odbywa się formowanie kęsów i obracanie w jamie ustnej rozcieranego przez zęby pobranego pokarmu. Ponadto u niektórych zwierząt język służy do pobierania i chwytania pokarmu; jest on wtedy długi, często odwracalny i wysuwalny na zewnątrz (żaba, mrówkojad, krowa itp.). Gruczoły ślinowe spotyka się u zwierząt lądowych. U człowieka występują one w ilości trzech par, jako gruczoły przyuszne, podszczękowe , podjęzykowe. Gruczoły te wydzielają do jamy ustnej substancję płynną ? ślinę zawierającą ferment z grupy karbohydraz ? ptyalinę oraz substancję śluzową ? mucynę. (U węży gruczoły te przekształcają się w gruczoły jadowe). W okolicy gardzieli wyodrębniają się u człowieka dwa ważne gruczoły wewnętrznego wydzielania, tj. tarczyca (glanduła thyreoidea) i grasica (thymus). Tarczyca wykształca się w rozwoju embrionalnym jako wypuklina jelita przedniego u wszystkich kręgowców. (U innych strunowców, a więc u osłonie i bezęzaszkowców, gruczołowi temu odpowiada najprawdopodobniej endostyl. Grasicę spotyka się jeynie u kręgowców [czytaj dalej]