POKRYCIE CIAŁA ZWIERZĄT cz II
Obficie rozwija się również tkanka łączna pod naskórkiem w skórze szkarłupni. W tkance łącznej skóry wykształcają się tarczki wapienne lub innego kształtu ciałka wapienne tworzące szkielet szkarłupni. Skóra szkarłupni pokryta jest licznymi kolcami, spełniającymi różne funkcje, oraz delikatnymi skrzelami skórnymi. W typie strunowców pokrywa skórna jest bardzo różnorodnie zbudowana. U jelitodysznych występuje typowy wór skórno-mięśniowy, zbliżający ten podtyp strunowców do pierścienic. U osłonie np. żachwy, podobnie jak u jelitodysznych i pierścienic, wykształca się wór skórno-mięśniowy zbudowany z naskórka, tkanki łącznej oraz włókien mięśni gładkich, przebiegających w dwu warstwach: podłużnie i okrężnie. Wór ten nazywa się płaszczem, jego zewnętrzna powierzchnia ? a więc naskórek ? wydziela substancję zbliżoną składem chemicznym do celulozy, zwaną tunicyną. Tunicyna tworzy zewnętrzną osłonę zwierzęcia zwaną tuniką. Od tej osłony cały podtyp uzyskał nazwę. Podobna bowiem galaretowata osłona wykształca się w obu dalszych gromadach osłonie ? a więc u ogonie i sprzągli, Z tym jednak że istnieje różnica w jej składzie chemicznym. U ogonie osłona ta nie jest organicznie związana z ciałem [czytaj dalej]
NARZĄDY POKARMOWE I ICH FIZJOLOGIA cz III
Przewód pokarmowy u szkarłupni jest dobrze rozwinięty. Najczęściej spotyka się dwa otwory, gębowy i odbytowy. Stronę ciała, po której znajduje się otwór gębowy, określa się jako oralną, przeciwległą zaś stronę z otworem odbytowym ? jako aboralną. Otwór ustny, często uzbrojony W płytkowate ząbki, może się znacznie rozszerzać. Krótki przełyk, dookoła którego grupują się ważniejsze układy, prowadzi do dużego żołądka o stosunkowo cienkich ścianach. Żołądek może się wysuwać na zewnątrz. Od żołądka prowadzi ? np. u rozgwiazd ? krótkie i proste jelito końcowe z licznymi gruczołami odbytowymi. Od żołądka odchodzą też do ramion podwójne wypukliny tzw. wątroby. Przewód pokarmowy półstrunowców, np. żołędziowca (Balanoglossus), prosty, nie tworzący zakrętów, zbliża się bardzo typowym szczegółem budowy do przewodu pokarmowego strunowców. Mianowicie gardziel komunikuje z otoczeniem za pośrednictwem szpar skrzelowych, które przebijają początkowy odcinek przewodu pokarmowego zwierzęcia. Bezpośredni bowiem kontakt i związek przedniego odcinka układu pokarmowego z układem oddychania jest bardzo ważną cechą strunowców. Podobne więc stosunki spotyka się u osłonie i bezczaszkowców, u których gardziel [czytaj dalej]