SZKIELET cz II

W gromadzie obunerwców spotyka się szkielet zbudowany z ośmiu płytek, składających się z zewnętrznej warstwy organicznej i wewnętrznej wapiennej. U mięczaków, a w szczególności u głowonogów, spotyka się również szkielet wewnętrzny w postaci tarczki wapiennej ukrytej w fałdach płaszcza, którego jest wytworem, podobnie jak muszla i tarczki w innych gromadach tego typu. Pośrednie miejsce między szkieletem zewnętrznym i wewnętrznym zajmuje szkielet szkarłupni. U szkarłupni spotyka się obficie rozwiniętą tkankę łączną skóry, położoną pod jednowarstwowym nabłonkiem pokrywającym ciało. W tej tkance łącznej rozwijają się płytki wapienne i igły o bardzo regularnym układzie. Do płytek tych, zaopatrzonych w różnorodne kolce i tworzących razem skorupę, dołączają się mięśnie łączące odpowiednie płytki między sobą. Typowy szkielet wewnętrzny spotyka się u strunowców. Może on być zbudowany z substancji łącznotkankowej, chrzęstnej lub kostnej U bezczaszkowców występuje on w postaci ciągnącej się wzdłuż całego ciała tzw. struny grzbietowej, otoczonej błoną łącznotkankową, od której odchodzą odnogi ograniczające kanał rdzeniowy. Strunę taką spotyka się również w rozwoju zarodkowym osłonie i [czytaj dalej]

SZKIELET

Twardy szkielet odgrywa ważną i różnorodną rolę w budowie zwierząt. Służy on mianowicie jako aparat oporowy i usztywniający cały organizm zwierzęcy oraz jego części, chroni miękkie i delikatne części ciała, dostarcza punktów przyczepu dla mięśni, tworząc wraz z nimi układ ruchowy zwierzęcia. Istnieje oczywiście wiele zwierząt zupełnie pozbawionych szkieletu, jak np. meduzy jamochłonów czy robaki. Meduzy mogą zachowywać swój kształt jedynie w wodzie, gdzie istnieją specjalne warunki. U robaków natomiast zamiast szkieletu występuje ? jak wspomniano w poprzednim rozdziale ? wór skórno-mięśniowy o odpowiednim układzie włókien mięśniowych. Stosownie do pełnionych funkcji budowa szkieletu, jego położenie i geneza są u różnych zwierząt rozmaite. Również i substancja budująca szkielet u różnych zwierząt bywa odmienna. Słabszy lub silniejszy rozwój szkieletu przeważnie zależny jest od warunków, w jakich zwierzę żyje. Zwierzęta osiadłe mają szkielet znacznie silniej rozwinięty aniżeli zwierzęta wolno żyjące. U zwierząt osiadłych szkielet tworzy przede wszystkim rusztowanie podpierające miękkie części ciała i nadające im kształt oraz pełni rolę ochronną. U zwierząt wolno żyjących szkielet, obok [czytaj dalej]